Galeri

Şiddetli Hava Tehlike İndeksi (Sweat Indeks) – Basit Hortum Tahmini

Ülkemizde hemen hemen her yıl sahil bölgelerinde, arada bir iç kesimlerde olmasa da, ağaçları sökebilen F0 ila F1 kategorilerinde hortumlar çıkabiliyor.  Şimdi bu hortumların güvenilir bir indeks çeşidi olan sweat indeks ile nasıl tespit edileceğini aşağıda izah edeceğim.

Daha evvel bazı indeks çeşitlerinde; örneğin yüksek CAPE değeri ile lifted değerinin -7’den daha düşük olduğu değerlerde hortum çıkabileceğini söylemiştim. Yalnız hortum ve şiddetli fırtına tahmini açısından tamamlayıcı nitelikte olan bir başka indeks çeşidi de indeks de “Sweat İndeks”.

Şimdi bunu nasıl hesaplandığını aşağıda anlatacağım.

SWEAT İNDEKS HESAPLAMASI
12(850Td) + 20(TT – 49) + 2(V850) + (V500) + 125(sin(dd500 – dd850) + 0.2)

850Td = 850 mb çiğ noktası sıcaklığı
TT = Total Totals Index
V850 = 850 mb rüzgar hızı
V500 = 500 mb rüzgar hızı
sin(dd500 – dd850) = 500 mb ile 850 mb açısal rüzgâr farkının sinüs değeri

*Eğer Total Totals 49’dan düşükse, sıfır olarak alın.
*Eğer hesaplamada herhangi bir bölüm negatif ise, o bölümü yine sıfır olarak alın.
*Rüzgâr yükseklikle yön değiştirmesi gerekir, değiştirmiyorsa, açısal farkı da sıfır alın.
*850 mb çiğ noktası Td (°C) negatifse sıfır alın;

Ve aşağıdaki koşullar sağlanmıyorsa;

1) 850 mb rüzgarı 130°-250°arasında,
2) 500 mb rüzgârı 210°-310° arasında;
3) 500 ve 850 mb arasındaki rüzgârın açısal farkı (dd500 – dd850) sıfırın üstüne
4) Her iki seviye de rüzgar hızı 15 knot ve daha büyük

o bölümü de sıfır alın…

Hesaplama sonucunda;

SWEAT değeri 150-250 arasında olursa, kısmen şiddetli olabilecek oraj oluşabilir.
SWEAT  değeri 250’den büyükse güçlü konvektif gelişime potansiyel vardır.
300 SWEAT değeri şiddetli bir oraj için baraj değerdir.
400 SWEAT değeri hortum oluşumu için baraj değerdir.

Örnek bir hesaplama:

850Td = 9 C
TT = 44
V850 = 15 knot
V500 = 10 knot
dd500 – dd850 = Güneygüneybatı (200 derece) – Güneybatı (220 derece) = sin(-20) = buradaki -20 negatif olduğundan bu bölüm de  sıfır alınacak

Total totals indeks de 44 olduğundan bu da sıfır alınacak.

FORMÜL:
12(850Td) + 20(TT – 49) + 2(V850) + (V500) + 125(sin(dd500 – dd850) + 0.2)
(Koyu ile belirttiğim yerler koşulları sağladığı için sıfır alınacak. Yani yok sayılacak.

SWEAT = 12(9) + 2(15) + 10 = 148 Sweat Değeri

REFERANSLAR
http://www.theweatherprediction.com/habyhints/304/
http://weather.cod.edu/sirvatka/si.html

Reklamlar

7 comments on “Şiddetli Hava Tehlike İndeksi (Sweat Indeks) – Basit Hortum Tahmini

  1. Mehmet Can Bey,bir şey dikkatimi çektiği için söylüyorum.300 Sweat barajı şiddetli bir oraj için gereklidir demiştiniz.Fakat dün Avrupa’da oluşan cephede çok şiddetli bir oraj varken neden Skew-t için Sweat değerleri bu kadar düşük?Hiç biri 300’leri bırakın 250’lere bile gelememiş.Bunun sebebi nedir?

    • Aslında somut veriler(mesela yağış miktarı) üzerinden konuşsak daha iyi olacak. Evet, dün özellikle cephe boyunca şimşek haritalarında yoğunluk oluştu, fakat şimşeklerin yoğunluğu orajın şiddetine ilişkin sağlam fikir vermiyor. “Lightining Storm” denilen, elektirik fırtınalarından da ibaret olabilirler, bunlar çok az yağış da bırakabilirler, fakat şimşek haritalarında çok yoğun gözükürler.

      Ayrıca şunu söyleyim SWEAT 250’den yüksek olursa potansiyel kuvvetli konvektif potansiyel demek, tabi GFS tahminine de sözü ettiğiniz yerlerin analiz verilerini incelemek lazım. Siz biraz, bu blog sayfasının “serbest tartışma” bölümünde somutlaştırın bu bahsettiğiniz yerleri, beraber sağlam temellerde sonuca bağlayalım. 🙂

  2. Şartların oluşması için en elverişli alanlar Akdeniz ve Ege sahilleri diye biliyorum ben.Buna bir örnek olarak 14 Ekim 2010 tarihindeki 353 Sweat ile korkunç bir oraj oluştuğunu hatırlıyorum.Aynı şekilde 391 Sweat oluşmuştu İzmir-Dikili’de.

    • Evet hortum için en elverişli alanlar Ege ve Akdeniz, fakat iç kesimlerde de arada bir hortumlar çıkabiliyor ve çoğu yukarıda dönen bir koni gibi kalıyor, yeri süpürmüyor.

  3. Cevap için teşşekürler 🙂

    İlgili bir konu hakkında cevap verirken, bir daha ki sefer, tam yorumun altındaki cevap kısmını kullanırsanız, sevirim. – White Fox

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s