Galeri

ARL – İşinize Yarayabilecek Bir Hava Kaynak Laboratuvarı

Merhaba,
Aşağıda sizlere muhteşem bir kaynak göstermeye çalışacağım, bu kaynaktan yararlanmaya başladıktan sonra Wetterzentrale gibi kaynakları kullanmaktan vazgeçeğinizi düşünüyorum.
Önce başlarken, buraya gidin;
Açılacak sayfa;

1. Yöntem;

Using a Code Identifier : Bu bölüme dilerseniz yakınında bulunduğunuz istasyonun, WMO kodunu girebilirsiniz.
Örneğin, Ankara/Esenboga için ” LTAC ” gibi…

Zaten kutucuğun yan tarafında ” search for code ” bağlantısı var. Oraya tıklayarak, ” CTRL + F ” yaparak, ” istanbul” veya “izmir” gibi aramalar yapıp, ilgili kodları bulabilirsiniz.

LTAC veya başka bir WMO kodu yazdıktan sonra ” Continue ” (Devam) butonuna basın.
( Burdan sonrasını aşağıda ikinci yöntemden sonra anlatacağım)

2. Yöntem;

Şayet bulunduğunuz yerin WMO kodu yoksa veya Dünya üzerinde rastgele bir noktada bulunuyorsanız ” OR by Latitude & Longitude ” kısmını kullanın. İkinci yöntem noktasal GFS çıktısı sunar.

Ben size bulunduğum Bilkent Üniversite’nin kütüphane koordinatlarını çıkartarak yöntemi aşağıda anlatacağım.
1- Google Earth programını açın ve bulunduğunuz yerin koordinat bilgilerini çıkartın.

Bunlar küsüratlı koordinatlar, bunları şu adrese girerek, çevirme yapın.

Değerleri girdikten sonra “convert decimal” yapın, aşağıda sonuçlar çıkacak.

Şimdi bu sonuçları o bölüme girip, “continue” butonuna basıyorum.

Girdikten sonra açılacak sayfa;

Yukarı da gösterilen koordinatlar doğru mu yanlış mı diye dilerseniz, google earth’de yeniden kontrol edebilirsiniz.
Demek ki doğruymuş. 🙂

Neyse devam edelim, karşımızda READY Program Options Menu var.

Önce meteogramları nasıl oluşturacaksınız, bunu kısaca tarif edeyim; (GFS 0-192h, 3hrly Global) kısa ve orta vadeli tahminler için gerekli olan GFS çıktısı meteogramlara ulaşmanızı sağlar, ikincisi ise (GFS 192-384h, 12hrly Global) uzun vadeli tahminler için gerekli olan GFS model çıktılarıdır. (İkincisine bakıp bakıp müneccimlik etmeyin yine de )

Ben burda birincisini seçtim ve ” go ” butonuna bastıktan sonra karşıma bu sayfa çıktı;

Burada ise son 4 GFS model güncellemelerinin taban saatleri var. En güncel olanı en yukarda…. devam edelim.

Burada Starting Date/Time: bölümünden hangi tarihte başlatmak istiyorsanuz onu seçin.

Forecast duration from starting time:
Bu bölümde ise başlattığınız tarihten itibaren, tahmin modelinin uzunluğunu (saat cinsinden) belirleyin.

Fields to plot:
Buaradan dilerseniz, “default” yapıp standart bir meteogram seçebilirsiniz. “default with winds ” yaparsanız rüzgarları da ekler. ” Choose from below ” yaparsanız, aşağıdan kendiniz manuel olarak istediğiniz GFS çıktısını kendinize belirleyebilirsiniz.
Plot text below wind flags:
Bu da meteogramdaki rüzgâr düzenlemesi, “none” derseniz düz rüzgâr oklarını gösterir, “speed only” yaparsanız, meteogramıdaki rüzgâr oklarının altında knot cinsinden hızını sayılsal olarak yazar. ” Speed and Direction ” yaparsanız rüzgârın açısını da verir.

Default with winds yaptığım için, aşağıdan kendim ayrı bir seçim yapmıyorum.

Output Options: Bölümünü grafik oluşturması için, Graphic and text” yapın.
Meteorogram size (dpi): İse meteogram resminin boyutlarını ayarlamanıza yarar.
Dilerseniz “Get PDF?” bölümünü de ” yes ” yaparsanız, PDF dosyası ile meteogram çıktısı da elde edebilirsiniz.

En son olarak, güvenlik kodunu girin ve ” Get Meteogram ” butonuna tıklayın.
İşte karşınıza standart bir GFS meteogram modeli, hem de Bilkent Üniversitesi Kütüphanesine ait özel sayılabilecek, noktasal bir GFS çıktısı:

Gördüğünüz gibi 850 mb sıcaklığı da var. Yani bundan sonra, wetterzentrale’den 850 mb diyagramına bakmak sizin için sonra derece ” çoluk çocuk işi ” gibi görünecek, çünkü burda herşey gayet net ve tam aradığınız konuma özel bir veri sunuluyor. Resmİ farklı kaydet diyerek dilerseniz, bilgisayarınıza da kaydedebilirsiniz. Yalnız internet linki yarım saat sonra çalışmıyor.

Kullandığınız internet browserından geri butonuna basarak, tekrar READY Program Options Menu’ye dönün.

Şimdi de “Skew-t Log-P diyagramı” ve “Sounding” çıktılarını bulalım.
Prosedür yine aynı, burdan taban saatini yine belirledikten sonra karşınıza şu ekran çıkacak:

Dilerseniz ” Animation ” bölümünden formatı da belirleyerek bir animasyon oluşturabilirsiniz. Ben istemediğim için “none” yaptım.
Graphics: Bu kısımda bütün yukarı atmosfer verilerini görmek için “all” seçimi yapmayı uygun görüyorum. Böylece 3’ü birden oluşturuluyor.

Neyse güvenlik kodunu girip, devam edelim.
Açılan sayfada sırasıyla çıkan veriler,
Birincisi, liste halinde Bilkent’in GFS’nin yukarı atmosfer sıcaklık, çiğ noktası, rüzgâr hızı, rüzgâr açısı gibi verileri

Şimdi bu tablonun ne amaca hizmet edeceği konusunda birkaç şey bahsedeyim. 🙂
Gördüğünüz gibi, GFS’nin tahmin ettiği 850 mb sıcaklığı bile (18.4 derece) burada tam olarak net. Tabi bunu sırf seviye sıcaklıklarını görmek için kullanmayın. Mesela şuradaki makalemde bahsettiğim kararsızlık indeks hesaplamalarını yapabilirsiniz.
Örneğin, K indeksi hesaplaması yapalım.
K indeks (KI) : (T850 – T500) + (Td850 – Tdd700)
(T = sıcaklık, Td = Yoğunlaşma Sıcaklığı, Tdd ise “Dewpoint Depression” Yoğunlaşma Depresyonu – yani sıcaklık ile çiğ noktasının birbirinden farkı )

K indeks (KI) : [18.4 – (-12.2) ] + [ 7.9 – ( 4.0 – 2.2)] = 36.7 Mükemmel bir değer, çevrede de çok sayıda oraj oluşma potansiyeli ya da %80-90 ihtimal oraj olasılığı var demek 🙂
Şansa bakın ben bu makaleyi yazarken Bilkent’te oraj riski de varmış.

Ya da mesela Total Totals İndeks hesaplaması yapalım.

TT : T850 + Td850 – 2T500

18.4 + 7.9 – 2(-12.2) = 50.7 orta şiddette aralıklı oraj ihtimali demek ….
Neyse bunlardan bu kadar örnekleme yeter, diğer hesaplama yöntemlerini blogda bulabilirsiniz, gelelim ARL’nin ikinci sunduğu çıktıya:
Bunun adı da potansiyel sıcaklık diyagramı “Kelvin birimi” kullanıyor yan tarafta yine rüzgâr açıları mevcut, en iyi şekilde enverziyonları görmenizi sağlar. Daha fazla bilgi için burayı okuyun.

Gelelim buradan oluşturulan 3. GFS çıktısına;
Bu da Bilkent’e özel skew-t log (p) diyagramı oldu, bunu yorumlamanız için benim bu blog sayfamdaki makalelerimi okuyun.

NOAA laboratuvarı hakkında bu kadar bahsetmem galiba yeterli, READY Program Options Menu’den geri kalanları da siz kendiniz keşfedin.

Benden bu kadar…
MEHMET CAN TANYERİ (White Fox)

Reklamlar

17 comments on “ARL – İşinize Yarayabilecek Bir Hava Kaynak Laboratuvarı

  1. Elinize sağlık White Fox. Birkaç aydır takip ettiğim bir site. Ben Yeşilköy havalimanına yakın ikamet ettiğimden, doğrudan LTBA (Atatürk havalimanı) kodu ile inceliyorum. Böylece rakım bilgisi de doğru olarak hesaba katılmış vaziyette, bilgilere ulaşmış oluyorum. İncelemek istediğiniz yere yakın bir havalimanı varsa onun kodu ile arama yapılmasını öneririm.

  2. Evet hocam… Nihayet yoğun programımdan bir ara bulup (ayrıca gece ve sabah az da olsa kar yağışı görmemin vermiş olduğu mutluluk ile birlikte), ARL ile ilgili yaptığım, birbirine yakın noktalar arası vereceği sonuçları mukayese ettiğim araştırmayı sizinle paylaşıyorum. Daha önceden de aynısını yapmıştım, fakat teknik aksaklıktan dolayı bir türlü paylaşamamıştım. Önce, Eskişehir’den seçmiş olduğum 3 farklı noktayı haritada göstereyim.

    Şehir merkezindeki 2 nokta kendimin ve arkadaşımın evlerinin olduğu noktalar (kuş uçumu 2.5 km), diğer nokta ise çalıştığım laboratuar (kendi evim ile arası 4 km). Hocam şansınıza, çıkan sonuçlarda yağış olarak bir farklılık yok. Fakat, gerek rüzgar hızları ve yönleri, gerek de 2 m. yer sıcaklıklarında olsun az da olsa farklılıklar mevcut. E bu da, sorumuza cevap olur nitelikte. Seçilen her bir lat-long için farklı çıktılar üretiyor GFS. Pdf’leri de hemen paylaşıyorum hocam.
    Bir de sanırım yükseklik ile ilgili bir soru sorulmuş. Onu da memleketim Milas’ta 2 farklı nokta ile en kısa zamanda yapacağım. Orada merak ettiğim ise, modelin orografik yağışı görüp görmediği ve 2 m. sıcaklıklarında gerçeği yansıtabilirliği…
    http://file4sharing.com/eeksajak3ksc/arabaci_resort_09122011_06Z.pdf.html
    http://file4sharing.com/s5cth208w1ln/ark_09122011_06Z.pdf.html
    http://file4sharing.com/9w04mknn164p/lab_09122011_06Z.pdf.html

  3. Bu imkan için teşekkür ederim.Kendi bulunduğum yerin koordinatlarının girdiğimde karşıma çıkan skew-t log p diyagramında sıcaklık çizgisinin bittiği yer rakım olarak gerçeği yansıtır mı? Örneğin 61 metre kaç hpa’ya denk gelir? Diyagramda son nokta 1000 hpa gözüküyor. Bana olduğundan yüksek geldi. ALPULLU( 41.37,27.15).

    • Bildiğim kadarıyla GFS yer şekillerini çok iyi çözemiyor, arada bazı noktasal merkezlerin gerçek rakımıyla modeldeki rakımı arasında, 100-150 metre farkların olduğunu görmüştüm bende, bunun için “sounding” “text” sonucuna bakmak lazım…Ben baktım sizin için.
      GFS modeli surface yüksekiliğini 221 metreden hesaplıyormuş o koordinatlar için.

      Hpa ve metre arasında sabit bir ilişki yok. 221 metrenin yanındaki hPa değeri sistemin basınç dağılımına göre sürekli değişir. 61 metrenin kaç hpa’ya tam olarak denk geldiğini interaktif bir skew-t log (p) çıktısında görebilirsiniz. Bilgisayarınızda Java’da yüklüyse, şu adresten yukarıda GFS seçip, Start Valid Time bölümünü Latest seçip, aşağıda da koordinatları girip, Java based plot’u seçerek skew-t oluşturabilirsiniz. Üzerinde mouse gezdirerek değerleri doğrudan okuyabilir, feet cinsinden yüksekliğini görebilirsiniz. Mouse ile kare yaparak, yakınlaştırabilirsiniz de…grafiğin altındaki “load soundings” bölümünden de istediğiniz zaman dilimini seçin… (Yalnız 3’er veya 6’şar saat arayla, ve 3’ün ve 6’nın katlarıyla) Bu sayfadaki bütün skew-tler 1000 hpa’dan çizim yapar, gerçek rakım değerinden değil…

      Keşfedin bakalım, sorunuz olursa burdan sorabilirsiniz…

  4. Yahu, ben neden sizin bloğunuzu daha önceden ziyaret etmedim acaba?? 🙂 kendi kendime kızıyorum şuanda, ama bir yandan da seviniyorum çünkü kış henüz tam olarak başlamadan ben de artık kendi bulunduğum lat-long’a göre tahmin yapabileceğim!! Elinize sağlık White Fox, Havadelisi’nden yazılarını takip ediyordum fakat bundan sonra kendi bloğunuzun da takipçisi olacağım… Gösterdiğiniz kaynak son derece yararlı. Fakat aklımı kurcalayan bir soru da yok değil. Örneğin Eskişehir’de kendi evimin lat-long’unu kullanarak yaptığım bir tahminde, GFS model sonucunu hangi GFS noktasına göre verecek? Bildiğim kadarıyla GFS’nin mekansan çözünürlüğü o kadar da süper değil (Örneğin MM5 4,5 km’ye indirildi, GFS 20-30 km civarı diye düşünüyorum. Hatalıysam lütfen düzeltin). Yoksa gerçekten de “Tam noktasından” mı sonuçları veriyor bize? Vakit ayırırsanız çok sevinirim.

    • Geçen sene ceza hukuku sınavından tam not kesinlikle beklemiyordum, çünkü bir soruyu diğer bütün soruları tam yapmama rağmen, direkt “bilmiyorum” diye cevaplamıştım, bilmiyordum çünkü… ama hoca 100 verdi, sınav açıkladıktan sonra bana niye 100 verdiniz diye sordum, sen bütün sorulara tam eksiksiz cevap verdin, o soruya ise bilmiyordum diye cevap verdin, atıp tutmaya kalkışmadın, bilgisiz olduğun konuda çamura batmadın böylece, bilmediğinin farkında olmak da bilmektir dedi göz kırpdı. Bu olayı hiç unutmam. Bu yüzden bilmediğim şeyi bilmiyorum demeyi alışkanlık edindim.
      GFS’nin 20-30 km mekansal çözünürlüğü olduğunu da bilmiyorum diyeceğim. 🙂

      Bir kaç örnekte denemek lazım, 39.87, 32.75 ve 39.87,32.76 ve bunun gibi yakın merkezleri…denersen bana da sonucu söyle 🙂
      Bloga katılımınız beni de memnun eder, marjinal bir alan üzerine olduğu için, insanlar skew-t diyince kaçıyorlar.

      • Kesinlikle deneyeceğim, sonucunu yine buraya yazarım ama önce haftasonunun gelmesi gerekiyor. Malum BAP raporuydu Tübitak’tı cartı-curtu derken zaman kalmıyor 🙂
        Aslında GFS’yi ben de bilmiyorum. Şimdi tarihini tam hatırlayamayacağım, yine Havadelisi’nde GFS diagramı yorumlamalarını okumuştum. Üretilen senaryolarda 100 km, ana diagramda 20 küsur km mekansal çözünürlüğe sahip olduğunu hatırlıyorum. Detaylarına inmek gerekir.
        Üst atmosfer adamı korkutur hocam 🙂 İnsanların kaçışı ondan olsa gerek…

  5. Emeğine sağlık, bir hayli işimize yarayacak. İstanbul gibi koskoca bir şehirin hava tahmini sadece bir nokta üzerinden yapılamıyordu artık.

  6. Evet ellerine sağlık White Fox. Son derece faydalı ve bilgilendirici olmuş. Noaa meteogramlarını daha evvelden Dmide bakarlarken görmüştüm ama sayende noktasal olarak koordinat girerek tahminlerimizde son derece kolaylık sağlamasını ve kararsızlık analizlerinde kullanılma metodunu sayende yakınen öğrenmiş olduk ve bu bilgilerden nasıl istifade edeceğimiz noktasında bizleri gayet güzel bilgilendirmişsin. Yaz ve sonbahar aylarında özellikle bu bilgilere ve analizlere sıklıkla müracaat etmek durumunda kalacağımız gözüküyor.

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s