Galeri

500 hPa – Vorticity

Bu başlıkta vorticity kavramını ana detaylarına, matematiksel hesaplamalara ve adveksiyon durumlarına girmeden en kolay biçimde anlaşılıcak dilde anlatmaya etmeye çalıştım. Konuyla ilgili soru ve yorumlarınızı buradan yapabilirsiniz.

Kuzey yarımkürede, saat yönlü spin hareketinin yüksek basınçlarla, saatin ters yönlü spin hareketinin de alçak basınçlarla özdeşleştiğini bildiğinizi umarak direkt konuya giriş yapacağım.

Vorticity kavramı, en basit ifadeyle Türkçe’de girdap kelimesine denk gelmekte,(kuzey yarımkürede) saatin tersi yönde olduğunda pozitive vorticity, saat yönlü olduğunda negative vorticity olarak adlandırılır ve dikey eksendeki hareketlerle doğrudan ilişkilidir.

Vorticity 3 ayrı bileşenden oluşur; birincisi yatay mesafedeki rüzgar yön değişiminden kaynaklan curvature vorticity, ikincisi yine yatay mesafede rüzgar hızının artması ya da azalmasıyla ilişkili olan shear vorticity ve üçüncüsü Coriolis kuvvetinin azalıp artmasından kaynaklanan earth vorticity veya “Coriolis Vorticity“dir. Her üçü de, 500 mb jeopotansiyel yükselik haritası üzerinde incelenecektir.

Curvature kelime olarak eğim, kavis demektir. Curvature vorticity incelenirken, yükseklik kontularınındaki akımın saat yönlü olup olmamasına dikkat edilir. Saat yönlü ise negative curvature vorticity, saatin tersi yönlü ise positive curvature vorticity olarak adlandırılır.

Shear Vorticity de incelenirken, rüzgârın hızındaki artışa dikkat edilir. Trofun merkezinden itibaren yükseklik kontuları arasındaki mesafe daralıyorsa, rüzgârın da hızı artıyordur, o halde positive shear vorticity söz konusudur. Rüzgâr hızındaki artış, yukarı da diverjans oluşturacağından, aşağı seviyelerdeki havayı oluşan konverjans ile yukarı doğru çeker. Shear vorticity ne kadar olumlu olursa, yer alçağı da o kadar derinleşecektir.

Earth Vorticity ise Coriolis Vorticity olarak da bilinir. Zira, Coriolis kuvveti ekvatora yaklaştıkça azalırken, kutuplara doğru artar. Bu nedenle güneyden kuzeye giden hava kütleleri her zaman positive earth vorticity, kuzeyden güneye inen hava kütleleri ise negative earth vorticitydir.

Vorticity durumunu; ULL alanı, dinamik konveksiyon gibi yukarı atmosferde olup biten meteorolojik olaylarda sık sık inceleyeceğiz.

Aşağıdaki oluşturduğum örneği, konuyu daha iyi anlamak için inceleyebilirsiniz.

Mehmet Can Tanyeri

Reklamlar

5 comments on “500 hPa – Vorticity

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s