Galeri

HIRLAM (AEMET) Modeli – Kısa Tanıtım

ECMWF ile iç içe veri üreten ve Türkiye’da hava tahmini yapan camia tarafından pek de bilinmeyen bir modeli bugün bu başlık altında kısaca tanıtmak istedim.

Bu model HIRLAM, alfabetik açılımıyla ” High Resolution Limited Area Model“, Türkçesi ifadeyle Yüksek Çözünürlüklü Sınırlı Bölge Modeli olarak çevirebiliriz.

Finlandiya, İsveç, Norveç, İzlanda, İspanya Danimarka, Hollanda, İrlanda ve Fransa’nın işbirliği ile sayılsal modülleri geliştirilen HIRLAM, İspanyol AEMET tarafından düzenli olarak çalıştırılıyor. 1995’ten günümüze kadar HIRLAM‘ın çeşitli diğer modeller ile geliştirilmesi ve o modellerdeki kusurlu noktaların da düzeltilmeye çalışılması; HIRLAM modelini zaman içinde de giderek en güvenilir modellerden birisi kıldı.

Model Türkiye’nin tamamamını da dahil etmekle birlikte, model verileri SHIP ve SYNOP analiz yöntemleri kullanılırak oluşturuluyor. Model ECMWF verilerini kendi verileri ile karıştırma işlemi (blending procedure) uygulayarken, ECMWF‘ye göre çok daha güncel ve hızlı veriler oluşturuyor. GFS modeli gibi, HIRLAM modeli de günde 4 defa güncelleniyor.

Yatay Çözünürlük: 0.16 derece Enlem x Boylam.

Dikey Çözünürlük: Hibrit 40 seviye

İntegrasyon Alanı: Rotasyonlandırılmış alan kullanımı:
BOY. 582 nokta X EN. 424 nokta — 246.768

Sınır Koşulları:
ECMWF IFS modeli, 0.25 derece çözünürlük yatay ve dikey 91 seviye

Modelin ürün çıktı kapsamı 72 saat olup kısa vadeli tahminler ve nowcasting açısından önerebilirim.

HIRLAM Model Analiz Bilgisi:
Gözlem Türleri: SYNOP, GEMİ, TEMP, AIREP, DRIFTER, SATOB, PILOT.
Yöntem: Değişimli üç boyutlu methot
Değişkenler: Sıcaklık, rüzgar, nem ve ilgili spesifikasyonlar

Model ile ilgili diğer teknik bilgilere girmeyeceğim, yoksa konu anlaşılmaz hale gelecek ! 😀

HIRLAM arka planda epey takip ettiğim bir model olduğu için genel olarak tutarlı olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Daha önceden verileri paylaşma açısından sorun yaratacak modellerden biriydi. Artık bu hafta itibariyle paylaşmama sıkıntısı da ortadan kalktı, Türkiye koordinatörlüğünü yapmakta olduğum Weatheronline’nın Uzman Haritalar bölümünden HIRLAM modeline ulaşabilirsiniz. Blogun sağ tarafındaki “Yukarı Atmosfer Modelleri” bölümüne de ekledim.

Modelin sadece 60 saatlik çıktılarına Weatheronline üzerinden ulaşılabiliyor (aslında HIRLAM 72 saat çıktı üretiyor). Nowcasting yapan havadelileri için ve deniz etkisi (sea effect) gibi mezo ölçekli oluşumların takibi için bu model kesinlikle kullanışlı olabilir.


Modelden Bazı Ürünler:

Yüksek çözünürlüğü ile 2 sıcaklık haritası da tabiatyla, İstanbul bir deniz olarak görülmüyor, Çatalca ve boğazdaki sıcaklık farkı genel olarak model tarafından yakalanabiliyor

Sinoptik modelleme yapan arkadaşlar için 700 hPa RH haritası da ulaşılabilir durumda, ayrıca 850 mb adveksiyon modelin Avrupa ürününde mevcut.

Alansal çözünürlüğün yüksek olması yağış haritasındaki çift haneli değerleri okunmaz kılıyor.

Bu da 500 mb rüzgar haritası!

Bu arada modelin en sevdiğim özelliği ise precip. type ve rain/snowfall çıktılarının ulaşılabilir olmaması! Bundan böyle amatör tahminciler için söylüyorum ki, yok öyle modeldeki mavi yıldızlara bakıp, hazırdan “aha kar yağcak” diyerek tahmin yaptığını zannetmek, yorum yapacaksınız ! 🙂

İngilizce bilenler HIRLAM ile ilgili daha ayrıntılı bilgiyi buradan edinebilirler.
HIRLAM’ın resmi websitesi – http://hirlam.org/

Son olarak şunu da hatırlatayım, hiç bir zaman tek bir modeli kafanızda şampiyon yaparak ona bağlı kalmayın.

MEHMET CAN TANYERİ – White Fox

Reklamlar

13 comments on “HIRLAM (AEMET) Modeli – Kısa Tanıtım

  1. Teşekkürler bilgilendirme için hocam.
    “Bu arada modelin en sevdiğim özelliği ise precip. type ve rain/snowfall çıktılarının ulaşılabilir olmaması.” buna bayıldım. 🙂

  2. Mehmet bu modelin thickness sorunu var galiba. Aşağıda sırasıyla HIRLAM, NAE, GFS ve COAMPS modellerinin 850 hPa – 1000 hPa thickness çıktıları var. HIRLAM’a göre İstanbul’a gümbür gümbür kar yağması lazım, ama diğer modeller hem fikir değil. Yukarıda belirttiğin 2,5C sıcaklık hata payı da aşırı yani 🙂

    • Bunu “sıcaklık” olarak düşünmememiz lazım 😀 Bunlar dekametre olarak 1000 mb – 850 mb yükseklik seviye farkları…
      Thickness’ı kar tahmini açısından tek başına değerlendirmememiz lazım ama gerçekten HIRLAM’a göre öğleden sonra İstanbul genelinde kar ve KKY olasılığı var o ayrı konu 😀

        • HIRLAM başarısız oldu.

          Yukarıdaki örnekte NAE ve GFS İstanbul’da 12Z için (TSİ 14:00) 1015 mbar değer öngörürken, HIRLAM modeli 1009 mbar öngörmüş. Bakın gerçekte ne ölçülmüş?

          Saygılarımla,

          Santiago İklim Merkezi 🙂

        • Ama Santiago çocuğun notunu kırıyorsun! 🙂 Bak aynı saatteki balon ölçümünde 39 metre 1011 mb olarak girilmiş. Gerçi Weatheronline İstanbul/Atatürk, balon ölçümü Göztepe’ye ait… bu kadar fark eder mi bilmiyorum. Ama aynı saat için birisi 1014 gösterirken, balon ölçümündeki girilen değer HIRLAM’a yakın. Bu tartışmalı bir durum!

  3. Emeğinize sağlık, sizin bu gibi paylaşımlarınız ile gördüğümüz üzere tek bir modele bağlı olmadan, kısıtlı imkanlarınızla ve asıl alanınızın meteoroloji olmamasına rağmen yapmış olduğunuz başarılı tahminleriniz takdire şayandır.
    -biraz klasik bir deyim olacak ama- Her türlü imkana ve anlık verilere sahip olan resmi kurumumuzun doğru ve tam isabetli bir tahmin için en önemli parametre olarak düşündükleri ” TECRÜBE ” ye sahip olmasına rağmen Ankara merkez için son günlerde yapmış oldukları yağış ve sıcaklık tahminleri de ortadadır. Bir kez daha bu vesile ile başarılı tahminlerinizin devamını ve bir hukukçu olarak da okulunuz da muvaffakiyetler dilerim.

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s