Galeri

İskandinav Deniz Etkisi Kar Sağanakları

Eskiden beri kar yağarken şimşek çakma olayına kafayı fena takardım,  bu sıradışı olaya çoğu insan denk gelmez veya denk gelmiş olsa bile farketmemiştir. Fakat ben o kadar ballı birisiyim ki, en son 3 Mart 2012’de kışın tam bir stratus kenti olan Ankara bile, hayatımın 5. gökgürültülü kar yağışını yaşadım. Bunun haricinde, aynı yıl; 16 Ocak 2012, 31 Ocak 2012, 16-17 Şubat 2012 tarihleri de İstanbul’un Karadeniz taraflarında ve 4 Mart 2012’de Zonguldak dolaylarında da kar yağarken şimşek çaktığı biliniyordu. Gökgürültülü kar yağışlarıyla ilgili Türkiye’de ve Türkçe yazı yazan tek havadelisi olarak, blogda bu konudaki üçüncü yazımı (birincisi burada, ikincisi de burada) aşağıda Norveç Bodø örneğinden ele alıyorum, iyi okumalar….

Başlarken küçük bir bilgi ile başlayalım. Kar kümülonimbusları hem yoğun bir şimşek aktivasyonu yapmaz, hem de şimşek ışığı da ve gökgürlemesi kar yağması sırasında büyük oranda emilir. Bu yüzden şimşek üstünüzde patlamadığı ya da dibinize bir yerde yıldırım düşmediği sürece kolay kolay farkedemezsiniz. Bu yüzden 10 km ötenizde yoğun tipi sırasında şimşek çakarsa görseniz bile duyma ihtimaliniz çok düşüktür. Lâkin, kar kümülonimbusunun tabanının yere çok yakın olması (hatta aşırı yakın), bu kümülonimbusun yağmur bırakan sıcak aylarında görülen bir kümülonimbusa, yani normal bir kümülonimbusa oranla çok daha fazla yıldırım tehdidi oluşturduğunu sakın aklınızdan çıkartmayın. Aslında şartları oluştuğunda bunlar da doppler radarda pörtlediğinde kesinlikle çok tehlikelidir.

Hadi başlayalım.
Avrupa’da sezonun ilk gökgürültülü kar fırtınası polar soğuk cephenin etkisiyle İskandinav bölgesinde açılışı yaptı. Kuvvetli rüzgar 26 Ekim 2012, gün boyu Norveç sahillerinde etkili oldu.

Üstelik henüz ekim sonu olmasından da dolayı deniz suyu sıcaklıkları genel olarak Norveç çevresinde ve Baltık denizinde 5 derecenin birkaç derece üzerindeydi.
ECWMF 500 mb öğle analizine göre bazı bölgeler hava sıcaklığı -40 derecenin altında, yukarıdaki deniz suyu sıcaklık analizi ile ikisini beraber düşündüğümüzde yer yer 50 derecelik sıcaklık farkının oluştuğunu görüyoruz. Bu da deniz kenarlarında kesin kararsızlık anlamına geliyor, zira yoğun nem adveksiyonu da var. (Nem adveksiyon modeli ürünü için buraya tıklayın)

Gün boyu düşük yoğunlukta da olsa Norveç’in batısında soğuk adveksiyon devam etti.
Radar Verileri

Finlandiya’nın güneyinde kuru ve soğuk karakterli polar soğuk hava kütlesi, göreceli olarak kendisinden daha sıcak deniz üstünden geçerken kararsızlığa bağlı olarak deniz etkisi(DEK) yağışlarını tetikliyor. DEK bantları kıyıya paralel giderek Letonya sahillerine kadar uzadı.

Yüksekliğe bağlı olarak sıcaklık düşüşünün yine İskandinavya’da fazla olması ECMWF analizlerinde dikkat çeken başka bir özellikti. (lapse rate haritası)

26 Ekim 2012 Norveç’in kuzeybatı sahilinde bulunan Bodø’da bugün öğle tempi aşağıdaki gibi:



Yüksek nem oranı Bodø’da en dikkat çekici özellik, bu koşullarda  bulut tabanının yüksekliği yaklaşık  750 metredeyken ve tepe yüksekliği ise 6 km yüksekliğe erişebilirdi. Bu da kar kümülonimbusu oluşumu için fazlasıyla yeter çünkü kar kümülonimbusları özellikle de deniz etkisi ile oluşan kümülonimbuslar sığ yapılardır ve 4.5 km yükseklik de yeterli olabilir. Üstelik dikey hız da oldukça fazla buyurun buradan bakın.

Reklamlar

One comment on “İskandinav Deniz Etkisi Kar Sağanakları

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s