Galeri

Algarve Hortumu

16 Kasım Cuma günü Portekiz’in güneyindeki Algarve bölgesinde deniz de oluşan bir hortum karaya çıkarak, 13 kişinin yaralanmasına neden olmuş, gördüğüm kadarıyla hortum oldukça büyükmüş.  Olayla ilgili küçük bir inceleme yaptım. Bu başlıktaki fiziksel gerekçelerden yola çıkarak bizim Antalya’da çıkan hortumlarla da kıyas yapabilirsiniz böylelikle

Okumaya başlamadan önce aşağıdaki filmlere kısaca göz gezdirin Birinci video hortumun denizdeki, ikinci video hortumun karadaki görüntülerinden oluşuyor. Denizdeki görüntüsü bile bizim Antalya’da görülenlere oranla bir hayli büyükmüş.

Algarve’nin yerini bilmeseniz de şimşek haritasında neresi olabileceğini tahmin edebilirsiniz ama yine de görmek için buraya tıklayın)

Hortumun neden olduğunu anlayabilmek için balon ölçüm sonunçlarını ve model arşivlerini araştırdım, fakat termodinamik kararsızlık açısından çok da destekler nitelikte bir veri ile karşılaşmadım. Çünkü Algarve’da balon ile ölçüm yapılan bir istasyon yokmuş. Model arşivlerinde de öyle aşırı CAPE, lifted index değerleri Algarve’de hortumun çıktığı cuma günü yokmuş.

Elbette bu hortumun da bir nedeni olmalıydı bu yüzden ben de araştırmaya devam ettim. Bunun için Portekiz’de çıkan hortumlarla ilgili case study (olay inceleme) makalelerini nette aradım. Bulduklarım arasında en çok 2003’te Portekiz’e yönelik yapılmış bir araştırma yazısı dikkatimi çekti. Orada yazılanlara göre 1936 – 2002 yılı arasında Portekiz genelinde yalnızca 30 hortum resmi olarak rapor edilmiş, 66 yıllık bir zaman dilimine göre oldukça az sayılır ama araştırmacılar hortumların çoğunun rapor edilmediğini de belirtmişler.

Her neyse, o makalede yazılanlara göre Portekiz’de rapor edilen 19 hortum olayında genel olarak 3 koşulun bir arada olduğu görülmüş. İberya yarımadasının batısında bir ekstratropikal siklon ve bir siklonun üstünde bir yukarı seviye alçağının bulunduğu durumlarda (yani dikey yığımlı bir alçağın olduğu durumda – bu birinci koşul) bir fırtına hattı squall line ya da soğuk cephenin geçmesi sırasında (ikinci koşul) üst atmosferde kuvvetli güneyli veya batılı rüzgarlar da varsa (üçüncü koşul) Portekiz’de hortumlar çıkıyormuş.

Hemen birinci ve ikinci koşulu koşulu kontrol ettim.

ECMWF 16 Kasım 12Z analizinde 700 mb (kahverengi) ve 500 mb yükselik konturları(yeşil), yer basıncı(siyah) ve uydu görüntüsü bu şekildeymiş:

Gördüğünüz gibi 500 mb, 700 mb ve yer seviyelerindeki alçak basınç alanlarının merkezi aynı bölgede bulunuyor. Yani birinci koşul kesin olarak var.


Yukarıdaki haritada maviler termal cephe parametrelerini thermal front parameter, yeşiller eşdeğer kalınlıkları gösteriyor. Buna göre Portekiz’in güneyinden (Algarve bölgesi de soğuk cephenin dahilinde) güneybatıya doğru bir soğuk cephe hatta bunun kuzeybatısında ise oklüzyon hattı var.

16 Kasım 2012 öğle saatlerinde Portekiz’in güneyinde ortalama rüzgar hızları oldukça kuvvetliymiş, üçüncü koşul da var.

Aslında Jeff Haby’nin sayfasında John Sauder’ın şurada belirttiği gibi koşullar soğuk çekirdekli alçaklarda oluşan hortumlar açısından da uygunmuş. Çünkü gerek 700 mb sıcaklığı gerek lifted index verileri soğuk çekirdekli alçaklarda görülen hortumların koşullarını sağlıyor.

Reklamlar

3 comments on “Algarve Hortumu

    • Adamın odasının camı acaba rüzgarın geldiği cepheye baksa nasıl olurdu acaba ? Bütün uçan şarampoller cama çarpardı. Adam aslında şanslıydı

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s